Malowanie ogniochronne konstrukcji stalowych – kiedy jest wymagane i co daje inwestorowi?

Malowanie ogniochronne konstrukcji stalowych to element biernej ochrony przeciwpożarowej, którego zadaniem jest opóźnienie nagrzewania stali podczas pożaru i utrzymanie nośności konstrukcji przez wymagany czas.

Stosuje się je wtedy, gdy wynika to z projektu, klasy odporności pożarowej budynku lub wymagań rzeczoznawcy PPOŻ. Dla inwestora oznacza to nie tylko wyższy poziom bezpieczeństwa, ale też zgodność z dokumentacją, łatwiejszy odbiór obiektu i komplet dokumentów potwierdzających prawidłowe wykonanie zabezpieczenia.

Co to jest malowanie ogniochronne konstrukcji stalowych?

Malowanie ogniochronne konstrukcji stalowych to sposób zabezpieczenia stali przed skutkami wysokiej temperatury podczas pożaru. Jego głównym zadaniem jest spowolnienie nagrzewania się elementów stalowych.

Ma to duże znaczenie, ponieważ stal w pożarze stopniowo traci swoje właściwości nośne. Bez odpowiedniego zabezpieczenia konstrukcja może szybciej osiągnąć temperaturę krytyczną, przy której przestaje spełniać swoją funkcję. Malowanie ogniochronne ma opóźnić ten moment i zapewnić czas potrzebny na ewakuację, działania służb oraz utrzymanie stabilności obiektu.

Dobór farby, grubości powłoki i całego systemu zabezpieczenia zależy od projektu, rodzaju elementu stalowego oraz wymaganej klasy odporności ogniowej.

Jakie są najnowsze technologie w malowaniu ogniochronnym?

Obecnie coraz większe znaczenie mają przede wszystkim:

• cienkowarstwowe farby pęczniejące – to powłoki, które w normalnych warunkach tworzą stosunkowo cienką warstwę na stali, a pod wpływem wysokiej temperatury pęcznieją i tworzą izolację chroniącą konstrukcję przed szybkim nagrzewaniem. Dzięki temu można zabezpieczyć elementy stalowe bez ciężkich obudów ogniochronnych i bez dużej zmiany wyglądu konstrukcji;
• systemy wodne o niższej uciążliwości aplikacji – są wybierane głównie do wnętrz, gdzie ważne jest ograniczenie zapachu, emisji rozpuszczalników i uciążliwości prac dla użytkowników obiektu. Mogą być dobrym rozwiązaniem przy halach, obiektach publicznych, biurach czy modernizacjach prowadzonych w zamkniętych przestrzeniach;
• systemy rozpuszczalnikowe – sprawdzają się tam, gdzie liczy się większa elastyczność aplikacji, odporność na trudniejsze warunki wykonawcze lub krótszy czas schnięcia. Ich zastosowanie zawsze musi wynikać z karty technicznej produktu i warunków konkretnej inwestycji;
• systemy epoksydowe – stosuje się je przy bardziej wymagających obiektach, np. przemysłowych, infrastrukturalnych lub zewnętrznych. Są przeznaczone do miejsc, gdzie powłoka może być narażona na większą wilgotność, uszkodzenia mechaniczne, zmienne warunki atmosferyczne albo intensywną eksploatację;
• szybkoschnące powłoki ogniochronne – ułatwiają organizację prac, ponieważ skracają przerwy technologiczne między kolejnymi warstwami. Ma to znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy zabezpieczenie trzeba wykonać w krótkim czasie, przy napiętym harmonogramie montażu lub przed dostawą elementów na budowę;
• aplikacja poza placem budowy – zabezpieczenie ogniochronne można wykonać na prefabrykowanych elementach stalowych jeszcze przed ich transportem na inwestycję. Pozwala to lepiej kontrolować warunki malowania, ograniczyć zakres prac na budowie i zmniejszyć ryzyko opóźnień wynikających z pogody, kolizji z innymi branżami lub ograniczonego dostępu do konstrukcji;
• systemy łączące ochronę PPOŻ z estetyką – farba ogniochronna może być uzupełniona odpowiednią warstwą nawierzchniową, która nadaje konstrukcji konkretny kolor i zabezpiecza powłokę przed wpływem środowiska. Dzięki temu stal może jednocześnie spełniać wymagania przeciwpożarowe i pozostać widocznym elementem architektury obiektu.

Sprawdź też: klasyczne malowanie konstrukcji stalowych – dlaczego warto wybrać profesjonalne usługi.

Jak wygląda proces malowania ogniochronnego krok po kroku?

Malowanie ogniochronne konstrukcji stalowych powinno być prowadzone według konkretnego procesu, a nie traktowane jak zwykłe malowanie powierzchni. Każdy etap wpływa na skuteczność zabezpieczenia, grubość powłoki i późniejszy odbiór prac.

1. Analiza projektu i wymaganej klasy odporności ogniowejNa początku trzeba sprawdzić, które elementy stalowe wymagają zabezpieczenia i jaką klasę odporności ogniowej mają osiągnąć, np. R30, R60, R90 lub R120. To punkt wyjścia do dalszych decyzji.
2. Dobór systemu farby ogniochronnejFarba musi być dobrana do rodzaju konstrukcji, profilu stalowego, miejsca zastosowania, warunków eksploatacji i wymaganej klasy odporności ogniowej. Ważne jest także to, czy konstrukcja będzie użytkowana wewnątrz, na zewnątrz, w hali przemysłowej czy w obiekcie publicznym.
3. Określenie wymaganej grubości powłokiSkuteczność zabezpieczenia zależy m.in. od grubości suchej powłoki. Nie można jej ustalić przypadkowo – wynika z dokumentacji systemu, parametrów elementu stalowego i wymaganej klasy odporności ogniowej.
4. Przygotowanie powierzchni staliPrzed malowaniem powierzchnia musi zostać odpowiednio oczyszczona i przygotowana. Znaczenie ma usunięcie zanieczyszczeń, rdzy, tłuszczu, pyłu oraz przygotowanie podłoża pod system wskazany przez producenta farby.
5. Aplikacja podkładu, farby ogniochronnej i warstwy nawierzchniowejW wielu systemach stosuje się kilka warstw: podkład antykorozyjny, farbę ogniochronną oraz ewentualną warstwę nawierzchniową. Każda z nich musi być kompatybilna z pozostałymi i wykonana zgodnie z kartą techniczną produktu.
6. Kontrola warunków aplikacjiPodczas malowania trzeba kontrolować warunki pracy, m.in. temperaturę, wilgotność, punkt rosy, czas schnięcia i grubość nakładanych warstw. Nieprawidłowe warunki mogą wpłynąć na przyczepność, wygląd i skuteczność powłoki.
7. Pomiar grubości suchej powłokiPo wyschnięciu wykonuje się pomiary grubości suchej powłoki, czyli DFT. To jeden z najważniejszych elementów kontroli, ponieważ zbyt cienka warstwa może nie zapewnić wymaganej odporności ogniowej.
8. Dokumentacja odbiorowaNa końcu przygotowuje się dokumenty potrzebne do odbioru, m.in. protokoły aplikacji, raporty pomiaru grubości powłoki, karty techniczne, deklaracje, atesty i potwierdzenie zgodności zastosowanego systemu z wymaganiami projektu.

Dobrze przeprowadzony proces malowania ogniochronnego zmniejsza ryzyko poprawek, opóźnień i problemów przy odbiorze. Dla inwestora oznacza to większą pewność, że zabezpieczenie zostało wykonane zgodnie z projektem, wymaganiami ppoż. i dokumentacją techniczną.

Sprawdź też, jakie są sposoby zabezpieczenie konstrukcji stalowych przed korozją.

Kiedy malowanie ogniochronne konstrukcji stalowych jest wymagane?

Nie każda konstrukcja stalowa automatycznie wymaga takiego zabezpieczenia – decydują o tym funkcja obiektu, klasa odporności pożarowej budynku, wymagania projektowe i dokumentacja PPOŻ.

Malowanie ogniochronne może być wymagane szczególnie w obiektach, w których bezpieczeństwo użytkowników i możliwość ewakuacji mają kluczowe znaczenie. Dotyczy to m.in.:

• budynków użyteczności publicznej,
• hal przemysłowych, 
• magazynów, 
• obiektów handlowych, 
• biurowców, 
• parkingów, 
• obiektów technicznych i infrastrukturalnych.

Zabezpieczane przed ogniem są zwykle elementy nośne, takie jak:

• słupy stalowe,
• belki,
• rygle,
• ramy konstrukcyjne,
• stężenia,
• elementy wsporcze,
• konstrukcje dachowe lub antresole techniczne.

Dla inwestora ważne są trzy praktyczne wskazówki:

• malowania ogniochronnego nie dobiera się na końcu budowy – wymagania trzeba sprawdzić już na etapie projektu konstrukcji;
• o doborze systemu decyduje dokumentacja – klasa odporności ogniowej wpływa na rodzaj farby, grubość powłoki i sposób aplikacji;
• odbiór wymaga dokumentów – samo pomalowanie konstrukcji nie wystarczy, jeśli brakuje protokołów, kart technicznych, pomiarów grubości i potwierdzenia zgodności systemu.

Dlatego przed rozpoczęciem prac warto upewnić się, jaka klasa odporności ogniowej jest wymagana dla konkretnych elementów stalowych i czy wybrany system farby rzeczywiście spełnia wymagania projektu.

Wymogi prawne dotyczące zabezpieczeń ogniochronnych w obiektach publicznych

W obiektach publicznych zabezpieczenia ogniochronne konstrukcji stalowych wymagają szczególnej uwagi, ponieważ podlegają nie tylko ocenie technicznej, ale też odbiorom formalnym. Tu trzeba zastosować system, który jest dopuszczony do konkretnego zastosowania i zgodny z dokumentacją obiektu.

W praktyce należy sprawdzić przede wszystkim:

• klasę odporności pożarowej budynku – określa wymagania dla elementów konstrukcyjnych;
• wymaganą klasę odporności ogniowej elementu – np. R30, R60, R90 lub R120;
• projekt budowlany i wykonawczy – wskazuje, które elementy muszą zostać zabezpieczone;
• projekt ochrony przeciwpożarowej – określa wymagania ppoż. dla obiektu;
• opinię rzeczoznawcy ppoż. – jeśli jest wymagana dla danej inwestycji;
• dokumentację wybranego systemu farby – czyli dopuszczenia, klasyfikacje, karty techniczne i zakres stosowania.

Znaczenie mają również normy. PN-EN 13501-2 dotyczy klasyfikacji ogniowej wyrobów budowlanych i elementów budynków na podstawie badań odporności ogniowej. Z kolei PN-EN 13381-8 odnosi się do badań reaktywnych zabezpieczeń elementów stalowych, czyli m.in. farb pęczniejących stosowanych do ochrony konstrukcji stalowych.

Szczególną ostrożność trzeba zachować przy zmianach materiałowych. Wykonawca nie powinien samodzielnie zmieniać systemu farby, podkładu, warstwy nawierzchniowej ani wymaganej grubości powłoki bez akceptacji projektanta, rzeczoznawcy PPOŻ lub osoby odpowiedzialnej za dokumentację techniczną. Nawet dobra farba może nie zostać uznana przy odbiorze, jeśli zostanie zastosowana poza zakresem dopuszczenia albo niezgodnie z kartą techniczną.

Najbezpieczniejsze podejście to potraktować malowanie ogniochronne jako część całego procesu wykonania konstrukcji stalowej. Oznacza to, że jeszcze przed aplikacją trzeba ustalić:

• które elementy stalowe wymagają zabezpieczenia,
• jaką klasę R mają osiągnąć,
• jaki system farby jest dopuszczony do danego zastosowania,
• jaka grubość suchej powłoki jest wymagana,
• kto odpowiada za pomiary i dokumentację,
• jakie dokumenty będą potrzebne do odbioru.

Dzięki temu zabezpieczenie ogniochronne nie staje się problemem na końcu inwestycji, tylko jest zaplanowanym etapem realizacji – zgodnym z projektem, wymaganiami ppoż. i dokumentacją odbiorową.

Sprawdź też: EXC2 i EXC3 – jak wybór klasy wykonania wpływa na Twoją konstrukcje stalową.

Jakie dokumenty są wymagane po wykonaniu malowania ogniochronnego?

Przy malowaniu ogniochronnym konstrukcji stalowych dokumenty są równie ważne jak sama aplikacja farby. Inwestor może mieć problem z odbiorem nie dlatego, że zabezpieczenie zostało źle wykonane, ale dlatego, że nie ma potwierdzenia, jaki system zastosowano, w jakich warunkach i z jaką grubością powłoki.

Po wykonaniu malowania ogniochronnego warto wymagać przede wszystkim:

• karty technicznej produktu – określa zastosowanie farby, warunki aplikacji, kompatybilne podkłady i warstwy nawierzchniowe oraz wymagania producenta;
• ETA lub KOT – czyli Europejskiej Oceny Technicznej albo Krajowej Oceny Technicznej, jeśli są wymagane dla danego systemu;
• deklaracji właściwości użytkowych – dokumentu, w którym producent deklaruje właściwości wyrobu budowlanego;
• certyfikatu stałości właściwości użytkowych – jeśli dotyczy danego wyrobu lub systemu;
• klasyfikacji ogniowej albo raportu klasyfikacyjnego – potwierdzających, że system może zapewnić wymaganą klasę odporności ogniowej, np. R30, R60, R90 lub R120, w określonym zakresie zastosowania;
• protokołów przygotowania powierzchni – potwierdzających, że stal została oczyszczona i przygotowana zgodnie z wymaganiami systemu;
• protokołów aplikacji – zawierających informacje o użytych produktach, liczbie warstw, warunkach malowania, datach aplikacji i wykonawcy prac;
• raportów pomiaru grubości suchej powłoki – ponieważ wymagana grubość DFT jest jednym z kluczowych warunków skuteczności zabezpieczenia ogniochronnego;
• dokumentacji powykonawczej – zbierającej wszystkie informacje potrzebne do odbioru i późniejszej eksploatacji obiektu.

W praktyce komplet dokumentów powinien potwierdzać nie tylko to, że użyto farby ogniochronnej, ale też to, że zastosowano właściwy system, na właściwych elementach i zgodnie z wymaganiami projektu. Dlatego dokumentację warto ustalić z wykonawcą jeszcze przed rozpoczęciem prac, a nie dopiero na etapie odbioru.

Sprawdź też: cynkowanie ogniowe a galwaniczne – co wybrać do swojej konstrukcji stalowej?

Jak zamówić usługę malowania ogniochronnego online?

Jeśli potrzebujesz malowania ogniochronnego konstrukcji stalowych, skontaktuj się z ON-Time Solutions przez formularz na stronie lub telefonicznie. W wiadomości wystarczy krótko opisać, czego dotyczy inwestycja – czy chodzi o zabezpieczenie słupów, belek, ram, hali, konstrukcji przemysłowej, magazynu, obiektu publicznego albo innego elementu stalowego. Warto też dodać, czy masz dokumentację projektową, wymaganą klasę odporności ogniowej oraz gdzie znajduje się inwestycja.

Po otrzymaniu zgłoszenia zespół ON-Time Solutions skontaktuje się z Tobą, dopyta o szczegóły i pomoże ustalić dalszy zakres prac. 

W zależności od projektu możemy wesprzeć Cię w przygotowaniu konstrukcji, malowaniu ogniochronnym, dokumentacji powykonawczej, a także w szerszym zakresie – przy produkcji, zabezpieczeniu antykorozyjnym, logistyce i montażu konstrukcji stalowych.

Sprawdź też: jak wybrać producenta konstrukcji stalowych.

FAQ – najczęstsze pytania o malowanie ogniochronne konstrukcji stalowych